Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Haftalık 45 saati aşan çalışmanızın brüt fazla mesai ücretini hesaplayın. Türk İş Kanunu'na göre hesaplama.
Haftada 45 Saatin Üzerinde mi Çalışıyorsunuz?
Türkiye'de pek çok çalışan fiilen haftada 45 saatin üzerinde çalışmasına karşın, fazla mesai ücretinin eksik veya hiç ödenmediği durumlarla karşılaşmaktadır. Bu araç, 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi esas alınarak brüt fazla mesai ücretinizi saniyeler içinde hesaplar. Bordronuzu kontrol etmek ya da işverenizle müzakereye girmeden önce hakkınızı öğrenin.
Bu araç brüt fazla mesai ücretini hesaplar. Net tutara ulaşmak için gelir vergisi ve SGK kesintileri düşülmelidir. Hukuki uyuşmazlıklarda iş hukuku avukatına başvurunuz.
Fazla Mesai Nedir?
4857 Sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi uyarınca, haftalık 45 saati aşan her çalışma saati fazla çalışma sayılır ve normal saatlik ücretin en az %50 zamlısı olarak ödenir. Fazla çalışma ücreti için işçinin önceden yazılı onayı gerekir. Yılda en fazla 270 saat fazla mesai yapılabilir.
Nasıl Kullanılır?
Gerekli Girdiler
- Aylık brüt maaş. SGK prim ve vergi kesintisi öncesi brüt ücret (TL)
- Haftalık toplam çalışma saati; o hafta fiilen çalışılan toplam saat sayısı
Hesaplama Formülü
Saatlik brüt ücret = Aylık brüt maaş ÷ (45 × 4,3333)
Fazla mesai saati = Haftalık saat − 45
Fazla mesai ücreti = Fazla saat × Saatlik ücret × 1,5
Çarpan 4,3333; bir ayın ortalama hafta sayısıdır (52 hafta ÷ 12 ay). Bu standart İş Kanunu hesaplama yöntemidir.
Örnek Senaryo Tablosu
| Brüt Maaş | Haftalık Saat | Fazla Saat | Fazla Mesai Ücreti |
|---|---|---|---|
| 20.000 ₺ | 50 saat | 5 saat | ≈ 769 ₺ |
| 30.000 ₺ | 55 saat | 10 saat | ≈ 2.308 ₺ |
| 50.000 ₺ | 52 saat | 7 saat | ≈ 2.692 ₺ |
| 80.000 ₺ | 60 saat | 15 saat | ≈ 9.231 ₺ |
* Tablodaki değerler brüt hesaplama yöntemiyle hesaplanmış yaklaşık rakamlardır.
Sonuçları Nasıl Yorumlamalısınız?
Hesaplayıcı saatlik brüt ücret, fazla mesai saati ve brüt fazla mesai ücreti çıktılarını verir. Bu rakam bordronuza yansıması gereken brüt ek ücrettir. Bordronuzdaki fazla mesai kalemiyle karşılaştırın; eksiklik varsa bordro departmanından açıklama isteyebilirsiniz. Net tutarı görmek için yaklaşık %28-32 oranında vergi ve SGK kesintisi uygulanacağını göz önünde bulundurun.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Fazla mesai için işçinin yazılı onayı gerekir; onaysız çalışma yaptırılması halinde bile ücret ödenmesi gerekir ancak işveren ayrıca ihlal yaptırımıyla karşılaşabilir.
- Yılda 270 saat sınırını aşan fazla mesai yapılamaz. Aşım halinde işçi şikâyet hakkını saklı tutar.
- Fazla mesai ücreti yerine 1,5 kat serbest zaman kullanımı yazılı anlaşmayla kararlaştırılabilir; ancak bu süre 6 ay içinde kullandırılmalıdır.
- Günlük fazla mesai sınırı uygulanmaz; haftalık 45 saat toplamına bakılır. Ancak günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz (zorunlu durumlar hariç).